Гісторыя каталіцкага Касцёла XX і XXI стагоддзяў ведае шмат прыкладаў харызматычнага служэння, але постаць сястры Брыдж МакКенны (Briege McKenna), займае ў ім асобнае месца. Яе жыццё не звязана з буйнымі сацыяльнымі рэформамі ці гучнымі палітычнымі заявамі. На працягу дзесяцігоддзяў яна застаецца сціплай манахіняй-кларыскай, чыё галоўнае пакліканне выявілася ў даволі спецыфічнай і вузкай сферы — духоўнай падтрымцы каталіцкага духавенства ва ўсім свеце.
У эпоху, калі інстытут святарства сутыкаецца з сур’ёзнымі ўнутранымі і знешнімі крызісамі, служэнне сястры Брыдж стала для многіх душпастыраў кропкай апоры. І гэта выглядае сапраўдным цудам, асабліва калі даведацца, з чаго пачынаўся яе ўласны шлях. Як ірландская дзяўчына, прыкаваная да інваліднага вазка, стала адной з самых уплывовых постацяў у справе духоўнага адраджэння святароў?
Калі планы сутыкаюцца з рэальнасцю
Брыдж МакКенна нарадзілася ў 1946 годзе ў Паўночнай Ірландыі. Яе дзяцінства было напоўнена звычайнай, але глыбокай каталіцкай атмасферай, уласцівай тагачаснай Ірландыі. Нельга сказаць, што Брыдж нечым моцна вылучалася сярод іншых дзяцей. Яна была жывой, радаснай дзяўчынкай, якая, аднак, рана пачула голас паклікання.
Ужо ў чатырнаццаць гадоў Брыдж прыняла рашэнне прысвяціць жыццё Богу і ўступіла ў манаскую кангрэгацыю Сясцёр Святой Клары (кларысак). Гэта быў час вялікіх спадзяванняў. Маладая дзяўчына марыла пра тое, як будзе служыць у школе, вучыць дзяцей і праслаўляць Бога праз цішыню і працу. Але Яго план быў іншым — і пачынаўся ён з сур’ёзнага жыццёвага выкліку.
Падчас навіцыяту ў Брыдж дыягнаставалі цяжкую форму рэўматоіднага артрыту. Для маладой дзяўчыны гэта быў прысуд. Хвароба развівалася імкліва і агрэсіўна. Суставы дэфармаваліся, кожны рух прыносіў невыносныя пакуты. Замест таго, каб бегаць па школьных калідорах і займацца з дзецьмі, Брыдж апынулася прыкаванай да ложка і інваліднага вазка. Медыцына таго часу была бяссільнай перад такой агрэсіўнай формай хваробы; лекары маглі прапанаваць толькі моцныя абязбольваючыя сродкі, якія амаль не дапамагалі.
Тады і пачаўся першы перыяд глыбокіх духоўных пакутаў сястры Брыдж. Радасць ад знаходжання ў манастыры знікла, замест яе з’явіліся балючыя пытанні да Бога пра сэнс паклікання, якое цяпер здавалася манахіні толькі цяжарам і абузай для супольнасці. У сваіх пазнейшых успамінах сястра Брыдж шчыра прызнавалася, што ў тыя гады яе малітва часта была крыкам адчаю, поўнілася бунтам. Яна адчувала сябе бескарыснай.
Больш, чым аздараўленне
У пошуках лепшага клімату, які мог бы палегчыць пакуты манахіні, кіраўніцтва ордэна прыняло рашэнне перавесці сястру Брыдж у манастыр у Арланда, штат Фларыда (ЗША). Гэта адбылося ў канцы 1960-х гадоў. Пераезд не прынёс фізічнага палягчэння. Наадварот, спёка і вільготнасць часам рабілі боль яшчэ больш вострым. Сястра Брыдж перамяшчалася на інвалідным вазку, яе стопы былі настолькі скалечаныя хваробай, што на іх немагчыма было наступаць. Паводле прагнозаў лекараў, наперадзе яе чакала поўная інваліднасць да канца жыцця.
Але менавіта ў Арланда адбылася падзея, якая назаўжды змяніла не толькі жыццё сястры Брыдж, але і жыцці тысяч людзей, з якімі яна сустрэнецца пазней. Гэта здарылася ў снежні 1970 года падчас удзелу ў малітве, які праводзіў рух Харызматычнага аднаўлення, які тады толькі набіраў моц у Каталіцкім Касцёле.
Сястра Брыдж не чакала нічога надзвычайнага, прыехала туды са сваім болем і стомленасцю. Падчас малітвы перад Найсвяцейшым Сакрамэнтам яна адчула, як нешта змяняецца ўнутры. Гэта не было проста псіхалагічным супакаеннем. Яна адчула фізічнае цяпло, якое прайшло праз яе цела, асабліва праз скалечаныя ногі. Раптоўна, без усялякага рацыянальнага тлумачэння, боль, які мучыў яе больш за дзесяць гадоў, знік. І сястра ўстала з інваліднага вазка. Яе суставы, якія яшчэ гадзіну таму былі апухлымі і дэфармаванымі, сталі цалкам здаровымі і гнуткімі. Калі яна вярнулася да лекараў, тыя не змаглі знайсці ніводнага следу артрыту. Гэта быў відавочны, невытлумачальны з пункту гледжання навукі цуд фізічнага аздараўлення.
Але галоўны цуд быў не ў адыходзе хваробы. Як пазней адзначала сама сястра: «Маё аздараўленне было не толькі фізічным, але перш за ўсё духоўным. Я ўпершыню ўсвядоміла, што Езус — гэта не гістарычны персанаж і не абстрактная ідэя. Ён рэальны, жывы і глыбока асабісты».
Новае выпрабаванне
Здавалася б, пасля такога цуду сэрца чалавека павінна напоўніцца абсалютным супакоем і радасцю. Але для сястры Брыдж пачаўся новы, магчыма, яшчэ больш цяжкі этап унутранага неспакою. Праз кароткі час пасля яе аздараўлення пачалі адбывацца неверагодныя рэчы: людзі, за якіх малілася сястра Брыдж, таксама станавіліся здаровымі. На працягу года чуткі распаўсюдзіліся, і да кляштара ў Фларыдзе пачалі сцякацца тысячы чалавек.
Разам з цудам фізічнага аднаўлення прыйшло новае выпрабаванне: атрыманы ад Бога дар аздараўлення спачатку выклікаў у манахіні сапраўдны жах. Яна была звычайнай кларыскай, выхаванай у традыцыі сціплага манаскага жыцця і больш за ўсё на свеце баялася стаць аб’ектам нездаровай цікавасці, ідалам, загарадзіць сабой таго Жывога Бога, якога яна сустрэла. Унутраны бунт аднавіўся. Не разумеючы, чаму выбар паў менавіта на яе, сястра ў роспачы паўтарала: «Чаму я? Я не святая, я звычайная манахіня з кучай недахопаў. Забяры гэты дар, ён занадта цяжкі для мяне».
Менавіта тады сястра Брыдж зразумела галоўную праўду, якая стала падмуркам усяго яе далейшага служэння: аздараўленне зыходзіць не ад яе. Яна — усяго толькі «паштовая скрынка», праз якую Бог перадае Свае лісты. Сапраўдным лекарам з’яўляецца Езус, рэальна прысутны ў Эўхарыстыі.
Яна прыняла рашэнне ніколі не праводзіць «уласных» сеансаў аздараўлення. Кожная малітва, якую яна ўзначальвала, была скіравана на Адарацыю Найсвяцейшага Сакрамэнта. Яна заўсёды казала людзям: «Не глядзіце на мяне. Глядзіце на Яго. Я не магу вылечыць нават прастуду. Але Ён можа ўсё».
Служэнне тым, хто служыць
У 1980-я гады служэнне сястры Брыдж набыло новы, вельмі канкрэтны кірунак. Падчас малітвы яна адчула ўнутранае адкрыццё, што Бог кліча яе прысвяціць свае сілы падтрымцы і духоўнаму аднаўленню каталіцкіх святароў. Гэты кірунак яна раздзяліла з айцом Кевінам Скэланам (Kevin Scallon), з якім яны на працягу многіх гадоў праводзілі рэкалекцыі для духавенства па ўсім свеце.
Чаму менавіта святары? Сястра Брыдж убачыла, што сучасны святар — гэта чалавек, які знаходзіцца пад велізарным ціскам. З аднаго боку, ад яго чакаюць ролі эфектыўнага менеджара, псіхолага і сацыяльнага работніка, з другога — патрабуюць быць святым душпастырам. Вельмі часта святары пакутуюць ад адзіноты, прафесійнага выпальвання і крызісу веры. Іх сэрцы становяцца неспакойнымі ў самым горкім сэнсе гэтага слова — напоўненымі трывогай і расчараваннем.
Сястра Брыдж стала для святароў тым чалавекам, які вяртаў іх да вытокаў паклікання і нагадваў пра першаснасць асабістых адносін з Хрыстом. Яна не чытала ім складаных багаслоўскіх лекцый, замест гэтага дзялілася простым і адначасова бескампрамісным сведчаннем. Яна вяртала іх да крыніцы іхнай улады — да алтара і Эўхарыстыі. Яе кніга «Цуды здараюцца» (Miracles Do Happen), перакладзеная на дзясяткі моў, стала настольнай для многіх душпастыраў і свецкіх вернікаў. У ёй яна апісвае, як важна для чалавека прызнаць сваю слабасць, каб дазволіць Богу дзейнічаць.
Манахіня падарожнічала па ўсіх кантынентах, ад Лацінскай Амерыкі да Азіі і Еўропы, збіраючы на рэкалекцыі тысячы святароў і біскупаў. Самае дзіўнае, што мужчыны, сталыя і часам суровыя інтэлектуалы, слухалі гэтую простую ірландскую жанчыну з глыбокай павагай, бо ад яе зыходзіла тое, што немагчыма падрабіць — сапраўдны досвед адносін з жывым Богам.
Цвярозы падыход да харызматычнага вопыту
Адной з галоўных рыс сястры Брыдж, якая ратуе яе гісторыю ад штучнай пафаснасці, з’яўляецца яе надзвычайная цвярозасць і пачуццё гумару. Харызматычны рух часам крытыкуюць за залішнюю эмацыйнасць, экзальтацыю і пошук цудаў дзеля саміх цудаў. Сястра Брыдж заўсёды была найбольшым крытыкам такога падыходу.
Яна часта паўтарала, што найвялікшым цудам з’яўляецца не тое, што чалавек устаў з інваліднага вазка, а тое, што грэшнік пасля шматгадовага перапынку прыходзіць да споведзі і змяняе свае жыццё. Фізічнае аздараўленне, паводле слоў манахіні — гэта толькі знак, якім Бог хоча прыцягнуць увагу чалавека да нечага больш глыбокага: да збаўлення ягонай душы.
Манахіня ніколі не стварала вакол сябе атмасферы таямнічасці. Яна застаецца звычайнай кларыскай, якая любіць добрыя жарты, шануе манаскую супольнасць і падпарадкоўваецца касцёльнай уладзе. Калі яе спыталі, як не страціць розум і супакой, калі праз цябе адбываюцца такія рэчы, яна адказвала: «Трэба проста кожны дзень глядзець на крыж. Калі ты разумееш, што Хрыстос зрабіў для цябе, у табе не застанецца месца для ўласнай пыхі».
* * *
Сёння, калі сястра Брыдж МакКенна ўжо знаходзіцца ў паважаным узросце, яе служэнне застаецца моцным голасам у Каталіцкім Касцёле. Яе жыццё — гэта выдатны матэрыял для разважанняў пра сутнасць веры і паклікання.
Чаму чалавек так часта губляе душэўную раўнавагу? Таму што спрабуе пабудаваць свой уласны дабрабыт на падмурку здароўя, фінансавай стабільнасці, поспеху ці нават уласнай рэлігійнай дасканаласці. Гісторыя сястры Брыдж разбурае гэтыя ілюзіі. Яна знайшла супакой толькі тады, калі цалкам прыняла сваю бездапаможнасць у хваробе, а потым — сваю чалавечую слабасць перад абліччам Божага дару. Прыклад гэтай ірландскай манахіні можа стаць важным напамінам. Унутраныя трывогі, страхі, фізічныя немачы ці духоўныя крызісы — гэта не знак таго, што Бог пакінуў чалавека. Гэта можа быць знакам таго, што Ён рыхтуе прастору для нечага большага.
Крыніцы:
https://sisterbriege.com/Universe/Universe.html
https://www.mojpribeh.sk/pribeh/briege-mckenna-zazraky-a-eucharistia/?lang=en